Risk Yönetimi Politikası

Risk Yönetimi Politikası

Belge Bilgileri

Alan

Detay

Başlık

Risk Yönetimi Politikası (Risk Management Policy)

Belge Türü

Politika (Policy)

Tarih / Versiyon

Eylül 2024 / Versiyon 1

Hazırlayan

Adil Murat Vural, Yönetim Kurulu Başkanı (Head of Management Board)

Onaylayan

Yönetim Kurulu (Management Board)

Bir Sonraki İnceleme Tarihi

Eylül 2025

1. Giriş ve Politikanın Amacı

İklim Değişikliği ve Gıda Güvenliği Derneği (CCFSA) Risk Yönetimi Politikası; kurumun misyonunu, operasyonlarını ve itibarını etkileyebilecek risklerin tanımlanması, değerlendirilmesi, müdahale edilmesi ve izlenmesi için yapılandırılmış bir yaklaşım sunar. Bu politikanın temel hedefleri şunlardır:

  • Kaynakların ve Çıkarların Korunması: Kurumun hedeflerine ulaşması için kritik olan finansal, beşeri ve fiziksel kaynakların güvenliğini tesis etmek.

  • Karar Verme Süreçlerinin İyileştirilmesi: Bilgiye dayalı karar alma süreçleri için bir temel oluşturmak ve potansiyel risklere karşı proaktif yanıtlar geliştirmek.

  • Kurumsal Dayanıklılığın Artırılması: İklim değişikliği, gıda güvenliği ve ilgili çevresel/sosyal faktörlerden kaynaklanan risklere karşı kurumu hazırlayarak dayanıklılık inşa etmek.

  • Uyumluluğun Sağlanması: İlgili yasalara, düzenlemelere ve bağışçı gereksinimlerine tam uyumu destekleyerek yasal veya finansal yaptırımlardan kaçınmak.

  • Paydaş Güveninin Tesisi: Etkin risk yönetimi uygulamaları aracılığıyla bağışçıların, ortakların ve faydalanıcıların kuruma olan güvenini korumak.

  • Sürekli İyileştirme: Gelişen zorluklara ve fırsatlara yanıt verebilmek için risk yönetimi stratejilerinin periyodik olarak değerlendirilmesini ve uyarlanmasını sağlamak.

2. Uygulama Kapsamı

Bu politika, CCFSA bünyesindeki tüm faaliyetleri ve aşağıda belirtilen rolleri kapsamaktadır:

  • Yönetim Kurulu ve Yöneticiler: Risk yönetimi süreçlerinin gözetimi, uyumluluğun sağlanması ve risk bilincine sahip bir kurumsal kültürün oluşturulmasından sorumludur.

  • Yönetim Ekibi: Politikanın uygulanması, risklerin değerlendirilmesi ve kendi sorumluluk alanlarındaki risklerin raporlanmasından hesap verebilir taraftır.

  • Tüm Personel: Kendi rolleri dahilindeki risk yönetimi uygulamalarına katılmak ve potansiyel riskleri vakit kaybetmeden raporlamakla yükümlüdür.

  • Proje Ortakları ve Danışmanlar: Ortak projeler süresince CCFSA’nın risk yönetimi protokollerine uymak ve risk tanımlama süreçlerine aktif katılım sağlamak zorundadır.

  • Gönüllüler ve Stajyerler: Kurum içindeki faaliyetleri kapsamında risk yönetimi prensiplerini anlamak ve uygulamakla sorumludur.

  • Paydaşlar (Bağışçılar ve Faydalanıcılar): Şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde, kurumun risk yönetimi uygulamalarından doğrudan veya dolaylı olarak etkilenen taraflardır.

3. Risk Yönetişim Yapısı: Roller ve Sorumluluklar

CCFSA bünyesinde risk yönetişimi, net bir hesap verebilirlik ve proaktif yönetim sağlamak üzere yapılandırılmıştır:

  1. Yönetim Kurulu

    • Rol: Stratejik gözetim ve yönlendirme.

    • Sorumluluklar: Kurumun risk iştahını belirlemek, politikayı onaylamak ve yüksek öncelikli risklerin yönetimini yıllık bazda denetlemek.

  2. Yönetici Direktör

    • Rol: Risk yönetimi stratejisinin operasyonel liderliği.

    • Sorumluluklar: Riski stratejik ve operasyonel süreçlere entegre etmek, gerekli kaynakları tahsis etmek ve Yönetim Kurulu’na düzenli rapor sunmak.

  3. Risk Yönetimi Komitesi

    • Rol: Risk faaliyetlerinin odaklanmış denetimi ve izlenmesi.

    • Sorumluluklar: Düzenli risk değerlendirmeleri gerçekleştirmek, müdahale aksiyonlarını takip etmek ve risk çerçevesini güncel tutmak.

  4. Departman Başkanları / Proje Müdürleri

    • Rol: Fonksiyonel alanlarda ve projelerde risk yönetimi.

    • Sorumluluklar: Kendi alanlarına özel müdahale planlarını yürütmek, risk göstergelerini (KRI) takip etmek ve ekip uyumunu sağlamak.

  5. Risk Görevlisi / Atanmış Personel

    • Rol: Günlük risk yönetimi görevlerinin koordinasyonu.

    • Sorumluluklar: Risk analizlerini kolaylaştırmak, merkezi Risk Kaydı’nı güncel tutmak ve personel eğitimlerini koordine etmek.

  6. Tüm Personel

    • Rol: Bireysel sorumluluk ve aktif katılım.

    • Sorumluluklar: Tehditleri tanımlayıp bildirmek, belirlenen prosedürlere uymak ve risk farkındalık eğitimlerine katılmak.

4. Yedi Adımlı Risk Yönetimi Süreci

Kurumun standart risk yönetimi iş akışı aşağıdaki sistematik adımlardan oluşur:

  1. Risk Tanımlama

    • Amaç: Kurumsal hedefleri etkileyebilecek potansiyel riskleri belirlemek.

    • Prosedür: Risk atölyeleri, beyin fırtınası seansları ve paydaş görüşmeleri aracılığıyla riskler toplanır ve merkezi Risk Kaydı’na işlenir.

  2. Risk Değerlendirme

    • Amaç: Risklerin olasılığını ve etkisini analiz ederek önceliklendirme yapmak.

    • Prosedür: Risk matrisi kullanılarak olasılık ve etki puanları çarpılır; riskler öncelik seviyelerine göre kategorize edilir.

  3. Risk Müdahalesi ve Kontrol

    • Amaç: Yüksek öncelikli riskleri yönetmek için stratejiler geliştirmek.

    • Prosedür: Duruma göre “Kaçınma (Avoidance), Azaltma/Müdahale (Mitigation), Transfer (Transfer) veya Kabul (Acceptance)” seçeneklerinden biri tercih edilerek aksiyon planlanır.

  4. Risk Yanıtlarının Uygulanması

    • Amaç: Müdahale önlemlerinin etkin bir şekilde devreye alınmasını sağlamak.

    • Prosedür: Sorumluluklar atanır, bütçe ve personel gibi kaynaklar tahsis edilir; süreç Risk Kaydı’nda anlık olarak güncellenir.

  5. İzleme ve Gözden Geçirme

    • Amaç: Mevcut riskleri takip etmek ve yeni ortaya çıkan (emerging) riskleri tespit etmek.

    • Prosedür: Periyodik yeniden değerlendirmeler yapılır, strateji etkinliği kontrol edilir ve bulgular yönetime iletilir.

  6. Risk Raporlaması ve İletişim

    • Amaç: Şeffaflığı sağlamak ve kurum genelinde bir risk kültürü oluşturmak.

    • Prosedür: Önemli bulgular ve kontrol etkinlikleri düzenli olarak Yönetici Direktör ve Yönetim Kurulu ile paylaşılır.

  7. Sürekli İyileştirme

    • Amaç: Geçmiş tecrübelerden ve denetimlerden ders çıkararak süreci optimize etmek.

    • Prosedür: Proje sonu incelemeleri yapılır, denetim bulguları doğrultusunda politika ve uygulama prosedürleri güncellenir.

5. Sistem ve Süreç Entegrasyonu

Risk yönetimi, CCFSA’nın tüm kurumsal damarlarına şu şekilde işlenmiştir:

  • Stratejik Planlama: Yıllık planlama seanslarında fon istikrarı ve ortaklıklar gibi unsurlar, kurumun stratejik dayanıklılığını artırmak amacıyla değerlendirilir.

  • Proje ve Program Yönetimi: Her proje; kapsam, bütçe ve çevresel etki bazlı bir başlangıç risk analizine tabidir. Proje müdürleri bu analizi proje ömrü boyunca dinamik tutar.

  • Karar Verme ve Politika Geliştirme: Kritik kaynak tahsisleri veya yeni ortaklık kararları, kurumun risk iştahı beyanıyla uyumlu olarak alınır.

  • Operasyonel Süreçler: Varlıkların korunması için sıkı finansal kontroller uygulanır; veri koruma, finansal uyumluluk ve kaynak kullanımı konularında günlük operasyonel kontroller (checks) gerçekleştirilir.

  • İK ve Eğitim: Risk bilinci personelin işe alım ve oryantasyon sürecinin bir parçasıdır. Personelin yetkinliklerini geliştirmek için düzenli eğitimler sunulur.

  • Paydaş Katılımı: Donörler ve faydalanıcılar, ortak risk müdahale stratejileri geliştirme süreçlerine dahil edilerek beklentilerin uyumlanması sağlanır.

  • İzleme ve Raporlama: Değişen risk profilleri, yönetim toplantılarının ve kurul raporlarının ayrılmaz bir parçasıdır.

  • Denetim: İç ve dış denetimlerden elde edilen bulgular, risk yönetimi yetkinliklerini sürekli güçlendirmek için bir geri besleme mekanizması olarak kullanılır.

6. Risk Kategorileri

Kategori Adı

Tanım

Örnekler

Stratejik

Uzun vadeli hedeflere ulaşılmasını engelleyen dışsal veya içsel faktörler.

Devlet politikası değişiklikleri, bağışçı önceliklerinin değişmesi.

Operasyonel

İç süreçler, sistemler veya personelden kaynaklanan aksamalar.

Proje teslimatında verimsizlik, ekipman arızası, tedarik zinciri kesintisi.

Finansal

Kurumun finansal sağlığı ve fon yönetimiyle ilgili riskler.

Bütçe aşımları, döviz kuru dalgalanmaları, ana fon kaynağının kaybı.

Uyumluluk/Hukuki

Yasalara veya sözleşme yükümlülüklerine uyulmaması durumu.

Veri gizliliği ihlalleri, donör sözleşme şartlarına aykırılık.

İtibar

Paydaş güvenine ve kurum imajına zarar verebilecek olaylar.

Olumsuz kamuoyu algısı, çevreyle ilgili istenmeyen olaylar.

Çevresel

İklim ve doğa olaylarından kaynaklanan riskler.

Doğal afetler, projeleri etkileyen aşırı hava olayları.

Programatik

Proje tasarımı, uygulama ve sonuçlarıyla ilgili riskler.

Proje hedeflerine ulaşılamaması, toplumsal katılımın düşük olması.

İnsan Kaynakları

Personel ve gönüllü yönetimiyle ilgili riskler.

Yüksek personel devir hızı, kilit personel bağımlılığı, yetenek eksikliği.

Teknoloji/Veri

Teknoloji kullanımı ve veri yönetimi riskleri.

Siber saldırılar, sistem çökmeleri, veri sızıntıları.

Paydaş/Topluluk

Ortaklar ve hizmet verilen topluluklarla ilişkili riskler.

Topluluk muhalefeti, paydaş beklentilerinin karşılanamaması.

7. Risk Kaydı Standartları

Risk Kaydı, kurumun tüm risklerini takip ettiği merkezi ve dinamik bir belgedir.

  • Ekleme Kriterleri: Orta veya yüksek olasılıklı riskler, stratejik önceliklerle doğrudan ilgili durumlar ve yeni tespit edilen tehditler kayda işlenir.

  • Çıkarma Kriterleri: Müdahale eylemleri sonucu riskin kabul edilebilir seviyeye inmesi, risk süresinin dolması veya stratejik alaka kaybı durumunda kayıt sonlandırılır.

  • İnceleme Sıklığı: Risk Yönetimi Komitesi tarafından üç ayda bir resmi olarak, stratejik planlama dönemlerinde ise yıllık kapsamlı olarak gözden geçirilir.

8. Risk Raporlama Protokolleri

  • Rapor Hazırlayıcılar: Proje Müdürleri departman ve projelere dair ham güncellemeleri sağlar; Risk Yönetimi Komitesi bu verileri derleyerek merkezi raporları hazırlar.

  • Rapor İnceleyiciler: Yönetici Direktör, Yönetim Kurulu ve Departman Başkanları.

  • Raporlama Sıklığı:

    • Aylık Güncellemeler: Kritik ve yeni ortaya çıkan riskler için kısa durum raporları.

    • Üç Aylık Resmi Raporlar: Mevcut risk durumu ve müdahale ilerlemesini içeren kapsamlı raporlar.

    • Yıllık İnceleme Raporu: Karşılaşılan önemli riskler ve alınan dersleri içeren stratejik rapor.

  • Rapor Bileşenleri: (1) Risk Tanımlama listesi, (2) Değerlendirme Özeti (Olasılık/Etki), (3) Müdahale İlerlemesi, (4) Durum Değişiklikleri, (5) Öneriler.

9. Risk Yönetimi Performans Ölçümü

Kurum, risk yönetiminin etkinliğini şu nicel ve nitel göstergelerle (KPI) ölçer:

  1. Müdahale Başarı Oranı: Tamamlanan planların risk seviyesini hedef puanın altına düşürme oranı.

  2. Zamanındalık: Müdahale aksiyonlarının %90’ının belirlenen takvimde tamamlanması.

  3. Veri Doğruluğu: Risk Kaydı verilerinde en az %95 doğruluk oranı.

  4. Personel Katılımı: Personelin en az %80’inin yıllık risk eğitimlerine katılımı.

  5. Raporlama Kalitesi: Paydaşların rapor yararlılığı konusundaki memnuniyet oranının %80 ve üzerinde olması.

  6. Denetim Uyumu: İç ve dış denetim tavsiyelerine %100 uyum sağlanması.

  7. Proaktiflik: Her çeyrekte en az bir yeni gelişen riskin erkenden belgelenmesi.

10. Risk İştahı (Risk Appetite) Beyanı

CCFSA, misyonunu yerine getirirken varlıklarını ve itibarını koruyan dengeli bir yaklaşım benimser.

  • Stratejik Riskler (Orta): Yenilikçi program tasarımları ve yeni ortaklıklar misyona büyük katkı sunabileceği için makul riskler kabul edilebilir.

  • Operasyonel Riskler (Düşük – Orta): Hizmet sunumunda süreklilik ve güvenilirliği tehlikeye atmayacak seviyede risk alınabilir.

  • Finansal Riskler (Düşük): Bağışçı fonlarına bağımlılık nedeniyle ihtiyatlı mali yönetim ve sürdürülebilirlik esastır.

  • Uyumluluk ve Hukuki Riskler (Çok Düşük): Yasalara ve donör şartlarına tam uyum konusunda sıfır tolerans uygulanır.

  • İtibar Riskleri (Çok Düşük): Paydaş güvenini sarsabilecek olaylara karşı tolerans gösterilmez.

  • Çevresel Riskler (Orta): Sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda, yönetilebilir çevresel zorlukları olan projelere girilebilir.

  • Programatik Riskler (Orta – Yüksek): Gıda güvenliğinde yenilikçi çözümler üretmek adına pilot projelerin getirdiği riskler yönetilmek kaydıyla üstlenilebilir.

  • İnsan Kaynakları Riskleri (Düşük – Orta): Personel güvenliği ve kapsayıcı çalışma ortamı önceliklidir.

  • Teknoloji ve Veri Riskleri (Düşük – Orta): Hassas verilerin korunması ve siber güvenlikte yüksek koruma standartları uygulanır.

  • Paydaş ve Topluluk Riskleri (Düşük): Topluluklarla ilişkilerde şeffaflık ve karşılıklı güven temel prensiptir.

11. Kurumlar Arası ve Devlet Düzeyindeki Riskler

CCFSA, devlet düzeyindeki ve kurumlar arası karmaşık risklerle başa çıkmak için şu stratejileri izler:

  • Paydaş Katılımı: Kamu kurumları ve STK’larla düzenli diyalog kurarak ortak bir risk bilinci geliştirmek.

  • Çevresel Tarama: Siyasi, ekonomik ve mevzuat değişikliklerini izleyerek stratejik çevikliğini korumak.

  • Ortak Risk Atölyeleri: Partner kurumlarla birlikte kolektif risk analizi seansları gerçekleştirmek.

  • Kurumlar Arası Risk Matrisi: Birden fazla paydaşı etkileyen riskleri önceliklendirmek için ortak bir matris kullanmak.

  • Senaryo Planlaması: Gelecekteki olası devlet düzeyi risklerine karşı esnek müdahale stratejileri ve senaryolar hazırlamak.

  • Kapasite Geliştirme: Personel ve dış paydaşlar için işbirliğine dayalı risk yönetimi eğitimleri organize etmek.

12. Gözden Geçirme ve Onay Süreci

Politikanın güncelliğini ve etkinliğini koruması amacıyla:

  • Yıllık İnceleme: Risk Yönetimi Komitesi, her yıl politikanın stratejik hedeflere uyumunu ve İyileştirme Planı (Improvement Plan) üzerindeki ilerlemeyi değerlendirir.

  • Ara İncelemeler: Büyük krizler veya mevzuat değişiklikleri durumunda dönem içi revizyonlar yapılır.

  • Onay: Politika güncellemeleri Üst Liderlik Ekibi’nin incelemesinin ardından Yönetim Kurulu onayıyla yürürlüğe girer.