Etik Kuralları – İklim Değişikliği ve Gıda Güvenliği

Bu belge, İklim Değişikliği ve Gıda Güvenliği Derneği’nin (CCFSA) kurumsal dürüstlük, şeffaflık ve hesap verebilirlik standartlarını belirleyen temel çerçevedir. CCFSA, tüm operasyonlarında 4857 sayılı İş Kanunu, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve uluslararası insani yardım standartları ile tam uyumlu bir etik kültür oluşturmayı taahhüt eder.

1. Politikanın Kapsamı ve Uygulama Alanı

Bu politika, CCFSA bünyesinde görev alan veya dernekle profesyonel etkileşim içerisinde bulunan tüm paydaşları kapsar. Uygulama alanı aşağıdaki iki ana grup altında sınıflandırılmıştır:

Üyeler:

Tüm Yönetim Kurulu üyeleri ve Mütevelli Heyeti üyeleri.
Yönetim Kurulu komite üyeleri ve derneğin kayıtlı tüm üyeleri.

İlgili Personel:

Tüm tam zamanlı ve yarı zamanlı çalışanlar.
Saniye personel (geçici görevlendirme ile gelen personel), stajyerler ve gönüllüler.
Danışmanlar, yükleniciler, tedarikçiler ve dernek e-posta adresi kullanan tüm dış uzmanlar.
Dernek ile ortaklık sözleşmesi (partnership agreement), alt hibe veya alt alıcı sözleşmesi imzalayan tüm partner kuruluşlar ve çalışanları.

2. Temel Değerler ve İlkeler

CCFSA’nın faaliyetleri, derneğin vizyonu ve kurumsal bütünlüğü ile doğrudan ilişkili olan beş temel değer üzerine inşa edilmiştir:

Dürüstlük: Tüm karar alma süreçlerinde ve dış ilişkilerde doğruluk, şeffaflık ve en yüksek ahlaki standartlar esastır; kurumsal güven bu temel üzerine kurulur.
Saygı: Tüm paydaşların onuruna, kültürel farklılıklarına ve kişisel haklarına; özellikle çocuklara ve savunmasız gruplara karşı tam ve koşulsuz saygı gösterilir.
İş Birliği: İklim değişikliği ve gıda güvenliği gibi karmaşık sorunların çözümünde açık iletişim, veri paylaşımı ve ortak akıl prensibi benimsenir.
Sürdürülebilirlik: Hem çevresel hem de kurumsal düzeyde geleceği koruyan, uzun vadeli, dayanıklı ve etik kaynak kullanımına dayalı çözümler üretilir.
Mükemmeliyet: Araştırma, savunuculuk ve saha faaliyetlerinde bilimsel doğruluk, yüksek kalite ve profesyonel yetkinlik hedeflenir.

3. Araştırma, Savunuculuk ve Bilgi Paylaşımı Etiği

CCFSA, iklim ve gıda sistemleri üzerindeki çalışmalarında toplulukları güçlendirmeyi, karar alma süreçlerini bilimsel verilerle bilgilendirmeyi ve kamuoyu farkındalığını artırmayı amaçlar. Bu faaliyetler, bilginin manipüle edilmeden ve kapsayıcı bir şekilde yayılması esasına dayanır.

İlke	Uygulama Standartları
Doğruluk ve Güvenilirlik	Paylaşılan tüm bilgiler kanıta dayalı, hakemli veya itibarlı kaynaklardan alınmış ve bilimsel titizlikle doğrulanmış olmalıdır.
Şeffaflık ve Açıklık	Bilgi paylaşım süreçleri tüm paydaşlar için erişilebilir olmalı; veriler anlaşılır formatlarda ve açık iletişim kanalları üzerinden sunulmalıdır.
Kapsayıcılık ve Hakkaniyet	Kadınlar, gençler, yerli topluluklar ve marjinalize edilmiş grupların sesleri ve perspektifleri savunuculuk faaliyetlerinde önceliklendirilmelidir.
Gizlilik ve Mahremiyet	Hassas ve kişisel verilerin korunmasında KVKK düzenlemelerine ve etik araştırma protokollerine mutlak uyum sağlanmalıdır.

4. Topluluk Katılımı ve Koruma İlkeleri

4.1. Cinsel Sömürü ve İstismarın Önlenmesi (PSEA)

CCFSA, cinsel sömürü ve istismara karşı sıfır tolerans ilkesini benimser. Tüm personel ve partnerler, özellikle yararlanıcılar üzerindeki güç dengesizliğini suistimal etmekten kaçınmakla yükümlüdür.

İşe Alım Taraması: Çocuklarla veya savunmasız gruplarla temas kuracak tüm personel için kapsamlı adli sicil kontrolü ve arşiv araştırması yapılması zorunludur.
Kesin Yasaklar: Para, iş, mal veya hizmet karşılığında cinsel eylemde bulunulması veya yardımın suistimal edilmesi kesinlikle yasaktır ve “Ağır Kusur” (Gross Misconduct) sayılır.

4.2. Çocuk Koruma ve Kültürel Duyarlılık

Savunmasız topluluklarla yürütülen projelerde çocukların yüksek yararı ve kültürel hassasiyetler gözetilir. CCFSA, yerel toplulukları “Şikayet Ele Alma Mekanizmaları” (CHM) süreçlerine dahil ederek, bu sistemlerin hem kültürel hem de toplumsal cinsiyet açısından duyarlı olmasını sağlar.

Temel Yasaklar:

18 yaş altındaki bireylerle cinsel ilişkiye girilmesi (yerel rıza yaşına veya yaş konusundaki yanılgılara bakılmaksızın suç kabul edilir).
Yararlanıcılara sağlanan yardımın cinsel ayrıcalık elde etmek amacıyla kullanılması.
Onur kırıcı, aşağılayıcı veya sömürücü her türlü davranış ve fiziksel intrusion.
Başkaları tarafından gerçekleştirilen SEA ihlallerine dair şüphelerin bildirilmemesi.

5. Kurumsal Davranış Kuralları

5.1. Çıkar Çatışması Yönetimi (COI)

Çıkar çatışması; bir üyenin kişisel, finansal veya siyasi bağlılıklarının CCFSA’nın çıkarlarıyla çakıştığı veya çakışıyor gibi göründüğü durumlardır.

Bağlantılı Kişi: Eş, birlikte yaşanılan partner, çocuk, ebeveyn, kardeş, yakın iş arkadaşı veya yakın dostları kapsamaktadır.
Boş Beyan (Nil Declaration): Görünürde bir çatışma olmasa dahi, tüm personel her yıl 1 Aralık tarihine kadar “Çıkar Çatışması Beyan Formu”nu sunmakla yükümlüdür.

5 Aşamalı Çözüm Süreci:

Tanımla: Potansiyel çatışmayı veya “bağlantılı kişi” etkileşimini fark et.
Beyan Et: Durumu derhal yazılı olarak yönetim kuruluna veya ilgili birime bildir.
İncele: Yönetim kurulu veya atanan komite tarafından risk analizi gerçekleştirilir.
Doğrula ve Uzaklaştır: Çatışma doğrulanırsa, ilgili kişi karar alma veya uygulama sürecinden uzaklaştırılır.
Etik ve Uyumluluk Birimi Onayı: Nihai çözüm ve karar, Etik ve Uyumluluk Birimi tarafından onaylanarak resmi kayıtlara işlenir.

5.2. Şeffaflık ve Hediye Politikası

Çalışanlar, pozisyonlarını maddi çıkar elde etmek için kullanamazlar. Sembolik ve hatıra niteliği taşımayan hiçbir hediye, hizmet veya menfaat kabul edilemez. Tedarikçi seçiminde finansal bağlar, mülkiyet ilişkileri veya ailevi yakınlıklar derhal beyan edilmelidir.

6. Gizlilik, Veri Koruma ve Siber Güvenlik

CCFSA, İlgili Kişilerin (Veri Sahipleri) kişisel verilerini 6698 sayılı KVKK uyarınca işler. Özel nitelikli kişisel veriler (sağlık, biometrik veri vb.) işlenirken ek güvenlik önlemleri alınır.

İlgili Kişi Hakları: CCFSA bünyesinde verisi işlenen her birey şu haklara sahiptir:

Erişim Hakkı: Kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme.
Düzeltme Hakkı: Eksik veya yanlış işlenen verilerin düzeltilmesini isteme.
Silme Hakkı: Verilerin imha edilmesini talep etme.
İşlemenin Kısıtlanması: Veri işlemenin belirli sınırlar dahilinde tutulmasını isteme.
Veri Taşınabilirliği: Verilerin yapılandırılmış bir formatta transferini talep etme.
İtiraz Etme: Otomatik sistemlerle yapılan analizlere veya veri işleme faaliyetine itiraz etme.

Siber Güvenlik Kontrol Listesi:

Erişim Kontrolü: Çok faktörlü kimlik doğrulama ve rol tabanlı yetkilendirme.
Uçtan Uca Şifreleme: Verilerin hem iletimde hem de depolamada şifrelenmesi.
Düzenli Yedekleme: Veri kaybına karşı güvenli ve periyodik yedekleme.
Vazgeçilmez Güncellemeler: Tüm yazılım ve güvenlik yamalarının takibi.

7. Güvenli Raporlama ve Whistleblowing

CCFSA, yanlış uygulamaların “Makul İnanç” (Reasonable Belief) çerçevesinde, yani kesin kanıt olmasa dahi iyi niyetli bir şüpheye dayanarak bildirilmesini teşvik eder.

Gizlilik ve Misilleme Yasağı: İhbarcıların kimliği gizli tutulur. İyi niyetli bildirimde bulunan kişilere karşı hiçbir disiplin işlemi veya ayrımcı muamele yapılamaz.
İhbar Konuları: Yolsuzluk, rüşvet, sağlık ve güvenlik riskleri, çevre zararları, SEA ihlalleri ve hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi.

8. Uygulama, İzleme ve Yaptırımlar

Politika ihlalleri, CCFSA Disiplin Prosedürü ve 4857 sayılı İş Kanunu Madde 25 uyarınca ele alınır. Tüm süreçlerde ilgili kişinin savunma hakkı kutsaldır ve usulüne uygun savunma alınmadan yaptırım uygulanamaz.

Disiplin Hiyerarşisi:

Sözlü Uyarı: Hafif kusurlarda ilk aşama uyarısıdır, kayıt altına alınır.
Yazılı Uyarı: Tekerrür eden veya orta ölçekli ihlallerde sicile işlenen resmi uyarıdır.
Uzaklaştırma: Soruşturma süresince (ücretli) veya ceza olarak (8 iş gününe kadar, genellikle ücretsiz) geçici görevden uzaklaştırma.
Haklı Nedenle Fesih: Brüt suistimal, hırsızlık, SEA ihlalleri veya kasıtlı yalan beyan durumunda, İş Kanunu Madde 25 uyarınca tazminatsız işten çıkarma.

9. Yürürlük ve Onay

Bu politika, CCFSA Yönetim Kurulu tarafından Eylül 2024 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Bir sonraki kapsamlı inceleme tarihi Eylül 2025‘tir.

Onaylayan: Adil Murat Vural Yönetim Kurulu Başkanı