Hikaye ve Görsel Kullanım Politikası – İklim Değişikliği ve Gıda Güvenliği

1. Doküman Künyesi ve Kurumsal Kimlik

Kurumsal Bilgi	Detaylar
Doküman Başlığı	Hikaye ve Görsel Kullanım İzin Politikası
Doküman Tipi	Politika ve Uygulama Rehberi
Versiyon / Tarih	Eylül 2024 / Versiyon 1
Sınıflandırma	Genel Dağıtım
Yazar	Adil Murat Vural, Yönetim Kurulu Başkanı
Sahibi	Yönetim Kurulu
Onay Makamı	Yönetim Kurulu
Sonraki İnceleme Tarihi	Eylül 2025

2. Politikanın Amacı ve Kapsamı

Bu politikanın temel amacı, İklim Değişikliği ve Gıda Güvenliği Derneği’nin (CCFSA) saha operasyonlarını, araştırma bulgularını ve projelerini belgelendirirken etik sınırları kati suretle belirlemek; kişilerin onurunu, mahremiyetini ve güvenliğini koruma altına almaktır.

CCFSA, PSEA (Cinsel İstismar ve Suistimalden Korunma) politikası uyarınca her türlü istismara karşı “Sıfır Tolerans” ilkesini benimser. Bu doğrultuda, iletişim materyallerinin oluşturulmasında “Zarar Vermeme” prensibi esastır. Tüm personel, gönüllü ve paydaşlar, en yüksek kişisel ve mesleki etik standartlara uymakla mükelleftir.

3. Bilgilendirilmiş Onam Esasları

“Bilgilendirilmiş Onam”, bireyin tüm haklarını, kullanım kapsamını ve olası riskleri idrak ettikten sonra, görselinin veya hikayesinin paylaşılmasına hür iradesiyle izin vermesidir. Geçerli bir onam için aşağıdaki şartların kümülatif olarak sağlanması zorunludur:

Şeffaflık ve Anlaşılabilirlik: Kişi, görselin CCFSA dijital mecralarında, raporlarında veya savunuculuk faaliyetlerinde tam olarak ne amaçla kullanılacağını anlamış olmalıdır.
Gönüllülük Esası: Onam; herhangi bir baskı, rüşvet, vaat veya hizmet karşılığı olmaksızın, tamamen hür iradeyle verilmelidir.
Geri Çekme Hakkı: Birey, işbu onamı herhangi bir süre şartına bağlı kalmaksızın ve hiçbir hak kaybına uğramaksızın geri çekme hakkına sahip olduğu konusunda açıkça bilgilendirilmelidir.
Sınırlı Kapsam: Onamın geçerlilik süresi ve kullanılacağı platformlar form üzerinde net olarak tanımlanmalıdır.

4. Onam Türleri: Yazılı ve Sözlü Onam

Saha koşulları ve katılımcının durumuna göre uygulanacak onam yöntemleri aşağıda tablolaştırılmıştır:

Onam Türü	Uygulama Protokolü	Zorunluluk Durumu
Yazılı Onam	Standart formun katılımcı tarafından imzalanması veya mühür/parmak basılması.	Profesyonel çekimler, kurumsal yayınlar ve dijital medya kullanımı için esastır.
Sözlü/Dijital Onam	Onam sürecinin sesli/video kaydıyla belgelenmesi.	Yazılı onamın teknik olarak mümkün olmadığı acil durumlar veya saha kısıtları için geçerlidir.
Şahitli Onam	Okuma-yazma bilinmemesi durumunda; tarafsız bir üçüncü şahıs huzurunda alınan onam.	Çıkar çatışmasını önlemek adına, şahit CCFSA çalışanı olmayan bağımsız bir kişi olmalıdır.

5. “Üç Risk Sütunu” Prensibi

Görsel ve hikaye kullanımında risk değerlendirmesi, aşağıdaki üç temel sütun üzerinden gerçekleştirilir:

1. Yüz ve Kimlik: Bireyin yüz hattının net teşhisi, özellikle hassas bölgelerde toplumsal damgalanma (stigmatizasyon) veya güvenlik tehditlerine yol açabileceği için risk analizine tabidir.

2. İsim: Gerçek isimlerin ifşası, dijital ortamda iz sürme riskini artırır. Gerekli durumlarda takma isim (pseudonym) kullanımı mecburidir.

3. Tam Konum: Bireyin veya topluluğun güvenliğini tehlikeye atmamak adına, spesifik yerleşim yerleri, landmark (belirgin yer imleri) veya GPS koordinatları kesinlikle paylaşılmamalıdır. Gıda güvenliği ve toprak mülkiyeti hassasiyeti nedeniyle konum verisi genel bir bölge/şehir düzeyinde tutulmalıdır.

6. Çocuklar ve Kırılgan Gruplar İçin Özel Önlemler

PSEA ve Çocuk Koruma İlkeleri uyarınca, “Kırılgan Gruplar” (kadınlar, yaşlılar, sosyal dışlanmışlar, mülteciler ve şiddet mağdurları) ile çocuklar için aşağıdaki koruyucu önlemler emredici niteliktedir:

Çocuk Koruma: 18 yaş altı her birey için vasinin yazılı onamı ve çocuğun rızası (asent) eş zamanlı alınmalıdır.
Kimlik Maskeleme: Kırılgan gruplara mensup kişilerin gerçek isimleri asla kullanılmamalıdır; sadece takma isimler kullanılmalıdır.
Haysiyetin Korunması: Kişileri çaresiz, muhtaç veya haysiyetlerini zedeleyici durumlarda gösteren görsellerin üretimi ve dağıtımı yasaktır.
Görsel İşleme: Riskli durumlarda yüzün veya konum bilgilerinin teknik araçlarla bulanıklaştırılması sağlanmalıdır.

7. Teşekkür Sertifikası Uygulaması

CCFSA, hikayesini paylaşarak savunuculuk faaliyetlerimize katkı sağlayan bireylere katılımı onurlandırmak amacıyla bir “Teşekkür Sertifikası” takdim edebilir. Bu belge; katılımcılığı teşvik eden manevi bir takdir olup, hiçbir surette bir “ödeme, rüşvet veya hizmet karşılığı” olarak telakki edilemez ve onam sürecinde bir pazarlık aracı olarak kullanılamaz.

8. Uygulama Adımları: Öncesi, Sırası ve Sonrası

Saha Çalışması Öncesi:
- Bölgesel ve kültürel hassasiyetler analiz edilmelidir.
- Gerekli formlar ve teknik ekipman eksiksiz hazırlanmalıdır.
Saha Çalışması Sırası:
- Kurumsal kimlik ve çekim amacı yerel dilde, sade bir şekilde açıklanmalıdır.
- Katılımcılar, süreç içerisinde kendilerini baskı altında hissetmeleri durumunda CCFSA Whistleblowing (İhbar) ve Şikayet kanallarını kullanabilecekleri konusunda bilgilendirilmelidir.
- Onam formu doldurulmadan çekim işlemlerine başlanmamalıdır.
Saha Çalışması Sonrası:
- Veriler, KVKK ve Gizlilik Politikası uyarınca şifreli ve güvenli arşivlerde saklanmalıdır.
- Onamın geri çekilmesi talebi halinde, ilgili içerik 72 saat içerisinde tüm resmi mecralardan kaldırılmalıdır.